Đây là phần mà rất nhiều người có câu hỏi nhưng gần như không ai hỏi, và bác sĩ thì cũng thường không chủ động nêu.
Vì sao chủ đề này bị bỏ qua
- Cả hai phía đều ngại nêu trước.
- Thời gian khám ngắn, ưu tiên việc khác.
- Người bệnh nghĩ chuyện này không quan trọng bằng.
- Không biết rằng có người chuyên về phần này.
Cách phá vỡ vòng im lặng là bạn nêu trước bằng một câu đơn giản. Bác sĩ thường sẵn sàng bàn khi chủ đề đã được mở ra.
Những thay đổi hay gặp
- Giảm ham muốn.
- Thay đổi về đáp ứng cơ thể.
- Khô hoặc đau khi quan hệ.
- Mệt mỏi ảnh hưởng trực tiếp.
- Lo lắng về hình ảnh bản thân.
- Thay đổi nội tiết.
Nhiều yếu tố cùng lúc
- Thể chất: nội tiết, tuần hoàn, thần kinh.
- Tác dụng phụ của thuốc đang dùng.
- Mệt mỏi và đau.
- Tâm lý: lo âu, trầm cảm, hình ảnh bản thân.
- Quan hệ: khoảng cách hình thành trong lúc điều trị.
Vì nhiều yếu tố cùng góp phần nên hiếm khi có một giải pháp duy nhất, và điều đó cũng có nghĩa là có nhiều điểm để can thiệp.
Về khả năng sinh sản
- Tác động rất khác nhau tuỳ phương pháp và tuổi.
- Một số trường hợp phục hồi theo thời gian.
- Cần hỏi cụ thể về trường hợp của mình.
- Có chuyên khoa riêng về phần này.
- Đừng giả định theo những gì đọc được ở đâu đó.
Về tránh thai
- Đừng giả định là không còn khả năng mang thai.
- Hỏi bác sĩ về biện pháp phù hợp với tình trạng của bạn.
- Một số biện pháp không phù hợp với một số bệnh.
- Hỏi về thời điểm an toàn nếu có kế hoạch sinh con.
Đây là chỗ mà một giả định sai gây hậu quả thật, nên nó đáng được hỏi rõ ràng chứ không suy đoán.
Nói với bạn đời
- Im lặng thường bị hiểu thành xa cách.
- Họ có thể đang tự trách mình.
- Họ cũng có thể đang sợ làm bạn đau.
- Nói rõ điều gì thay đổi và điều gì không.
- Chọn lúc không phải trong phòng ngủ để nói.
Điểm thứ ba rất phổ biến và ít ai đoán ra: nhiều người bạn đời giữ khoảng cách vì sợ gây tổn thương chứ không phải vì mất quan tâm.
Mệt mỏi là yếu tố bị đánh giá thấp nhất
- Không có sức thì mọi thứ khác đều khó.
- Nhiều người quy cho tâm lý trong khi gốc là thể lực.
- Cải thiện mệt mỏi thường cải thiện luôn phần này.
- Chọn thời điểm trong ngày khi bạn còn sức.
- Không cần phải là buổi tối muộn.
Điểm cuối đơn giản mà hiệu quả: thói quen mặc định là để chuyện gần gũi vào cuối ngày, đúng lúc người đang phục hồi cạn sức nhất. Đổi sang một thời điểm khác trong ngày đôi khi giải quyết được phần lớn vấn đề mà không cần can thiệp gì khác.
Bắt đầu lại từ từ
- Không cần quay lại như trước ngay.
- Gần gũi không chỉ có một hình thức.
- Bắt đầu từ những tiếp xúc đơn giản.
- Không đặt mục tiêu cho mỗi lần.
- Cho phép cả hai dừng lại mà không ai thấy có lỗi.
Những gì có thể xử lý được
- Khô và đau có giải pháp, hãy hỏi bác sĩ.
- Một số thay đổi do thuốc có thể điều chỉnh.
- Vấn đề nội tiết có hướng xử lý riêng.
- Tư vấn tâm lý cho cá nhân hoặc cặp đôi.
- Đừng chịu đựng vì nghĩ không có cách.
Hỏi bác sĩ thế nào cho dễ
- Viết câu hỏi ra giấy trước khi đi.
- Nêu ngay đầu buổi khám thay vì cuối.
- Một câu mở đầu đơn giản là đủ.
- Hỏi xem có ai chuyên về phần này không.
- Không cần kể chi tiết hơn mức bạn muốn.
Nêu ở đầu buổi khám quan trọng hơn người ta tưởng, vì cuối buổi thì thời gian đã hết và chủ đề dễ bị gác lại tới lần sau, rồi lần sau nữa. Một câu ngắn kiểu tôi muốn hỏi về một chuyện riêng tư là đủ để mở đầu.
Với người độc thân
- Câu hỏi khi nào nói với người mới là chuyện thật.
- Không có thời điểm đúng cho mọi người.
- Bạn quyết định nói gì và khi nào.
- Phản ứng của người khác nói về họ nhiều hơn về bạn.
Khi bạn đời cũng kiệt sức
- Họ vừa trải qua giai đoạn chăm sóc căng thẳng.
- Họ có thể cũng mệt mỏi và chưa hồi lại.
- Sự nguội lạnh có thể đến từ cả hai phía.
- Đừng vội quy cho thay đổi ở cơ thể bạn.
- Hỏi họ đang thấy thế nào cũng là một phần của việc này.
Rất nhiều người trong tình huống này giả định rằng bạn đời xa cách vì mình đã khác đi, trong khi lý do thực tế là cả hai đều chưa hồi phục sau một giai đoạn dài. Một cuộc trò chuyện về việc cả hai đang mệt thế nào đôi khi giải toả được nhiều hiểu lầm tích tụ.
Tóm lại
Chủ đề này bị bỏ qua vì cả hai phía đều ngại nêu trước, nên bạn nêu là cách phá vỡ vòng im lặng. Nhiều yếu tố cùng góp phần nên cũng có nhiều điểm can thiệp, và phần lớn xử lý được. Đừng giả định về khả năng mang thai mà hãy hỏi rõ. Và bạn đời giữ khoảng cách thường vì sợ gây tổn thương chứ không phải vì mất quan tâm.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao bác sĩ ít hỏi về chuyện này?
Vì nó là chủ đề nhạy cảm với cả hai phía, nên thường phải do người bệnh chủ động nêu.
Khả năng sinh sản có phục hồi không?
Rất khác nhau tuỳ phương pháp điều trị và tuổi. Hãy hỏi bác sĩ về trường hợp cụ thể của mình.
Giảm ham muốn có bình thường không?
Rất phổ biến, do nhiều yếu tố cùng lúc, và nhiều yếu tố trong đó xử lý được.
Có nên nói với bạn đời không?
Nên. Im lặng thường bị hiểu thành xa cách, gây hiểu lầm nhiều hơn.