Tháng đầu sau điều trị thường trôi qua trong trạng thái mệt mỏi và mất phương hướng. Một danh sách ngắn giúp những việc quan trọng không bị bỏ sót.
Về hồ sơ
- Xin bản tóm tắt điều trị bằng văn bản.
- Xin bản sao hồ sơ đầy đủ.
- Xin kết quả xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh.
- Sắp xếp thành một hồ sơ cá nhân.
- Chụp lại và lưu ở nơi truy cập được.
Làm ngay trong tháng đầu dễ hơn nhiều so với vài năm sau, khi hồ sơ đã được lưu kho hoặc nơi điều trị đã thay đổi.
Về theo dõi
- Xác nhận ai chịu trách nhiệm theo dõi.
- Ghi rõ lịch khám tiếp theo.
- Đặt nhắc nhở trong lịch cá nhân.
- Gửi thông tin cho bác sĩ gia đình.
- Đặt hẹn với bác sĩ gia đình trong tháng đầu.
Dòng cuối thiết lập lại mối quan hệ với người sẽ theo bạn lâu dài nhất.
Về thuốc
- Rà soát toàn bộ thuốc đang dùng.
- Hỏi thuốc nào còn cần, thuốc nào ngưng được.
- Hỏi thuốc nào cần giảm dần chứ không ngưng đột ngột.
- Cập nhật danh sách thuốc bằng tên gốc.
- Hỏi dược sĩ rà soát tương tác.
Nhiều thuốc được kê để xử lý tác dụng phụ của điều trị và không còn cần thiết sau đó, nhưng chúng thường tiếp tục được lấy vì không ai xem lại.
Về cơ thể
- Hỏi bác sĩ về giới hạn vận động cụ thể của bạn.
- Bắt đầu đi bộ ngắn mỗi ngày.
- Tăng dần theo tuần.
- Ăn đủ, chú ý đủ đạm.
- Cân định kỳ nếu từng sụt cân.
- Thiết lập giờ ngủ đều.
Dòng đầu tiên quan trọng vì giới hạn khác nhau nhiều tuỳ loại điều trị và tuỳ phẫu thuật.
Về răng miệng và mắt
- Đặt hẹn khám răng nếu đã hoãn trong lúc điều trị.
- Một số điều trị ảnh hưởng tới răng miệng.
- Khám mắt nếu có thay đổi thị lực.
- Nói rõ với họ bạn vừa kết thúc điều trị gì.
Đây là hai mảng thường bị hoãn suốt quá trình điều trị và rồi bị quên hẳn.
Về tiêm chủng
- Hỏi bác sĩ những mũi nào cần và khi nào.
- Một số vắc xin có thể phải hoãn sau điều trị.
- Một số cần tiêm lại.
- Đừng tự quyết — hỏi đội ngũ điều trị.
Về giấy tờ và tài chính
- Hoàn tất hồ sơ bảo hiểm.
- Giữ mọi hoá đơn và biên lai.
- Kiểm tra quyền lợi còn lại.
- Xem lại tình trạng nghỉ việc hoặc trợ cấp.
- Hỏi về hỗ trợ nếu chi phí là gánh nặng.
Về công việc
- Liên hệ nơi làm việc để bàn kế hoạch.
- Đề xuất quay lại từ từ nếu có thể.
- Nêu điều chỉnh cụ thể bạn cần.
- Không cam kết mốc thời gian quá sớm.
Sẽ có phần riêng về quay lại công việc, nhưng việc mở cuộc trò chuyện sớm giúp có thời gian sắp xếp.
Về tinh thần
- Cho phép mình không ổn.
- Nói với ai đó về cảm giác hiện tại.
- Tìm nhóm người cùng trải qua nếu phù hợp.
- Hỏi bác sĩ về hỗ trợ tâm lý nếu cần.
- Đặt mục tiêu nhỏ và cụ thể.
Về nhịp sống
- Đặt giờ dậy cố định.
- Ra khỏi nhà mỗi ngày.
- Một việc có ích mỗi ngày.
- Gặp người khác mỗi tuần.
- Không lấp kín lịch.
Dòng cuối là lời nhắc thực tế: nhiều người bù lại thời gian mất bằng cách nhận quá nhiều việc và kiệt sức.
Với người sống một mình
- Sắp xếp người gọi điện kiểm tra định kỳ.
- Chuẩn bị sẵn đồ ăn đơn giản.
- Để số điện thoại quan trọng ở nơi dễ thấy.
- Cho hàng xóm biết tình hình nếu thấy phù hợp.
Giai đoạn này khó hơn với người sống một mình, và vài sắp xếp nhỏ trước khi về nhà làm khác biệt đáng kể.
Sắp xếp lại không gian sống
- Để đồ thường dùng trong tầm với.
- Giảm việc phải leo trèo hoặc cúi nhiều.
- Chuẩn bị chỗ nghỉ thuận tiện ban ngày.
- Đơn giản hoá việc nấu ăn tạm thời.
- Nhờ giúp những việc nặng.
Những điều chỉnh nhỏ này giảm tiêu hao năng lượng hằng ngày, và trong giai đoạn mà năng lượng có hạn thì đó là khác biệt đáng kể.
Nhận giúp đỡ
- Người quen thường muốn giúp nhưng không biết giúp gì.
- Nói cụ thể thay vì từ chối chung chung.
- Một danh sách việc nhỏ giúp họ dễ nhận.
- Nhận giúp không phải là gánh nặng cho ai.
Câu "cần gì cứ nói" hiếm khi dẫn tới hành động, trong khi "chị mua giúp em ít đồ được không" thì gần như luôn được đáp ứng. Nói cụ thể làm việc nhận giúp dễ hơn cho cả hai phía.
Những gì có thể hoãn
- Quyết định lớn về công việc hoặc nơi ở.
- Cam kết dài hạn.
- Thay đổi lớn về lối sống cùng lúc.
- Áp lực phải có kế hoạch cho tương lai ngay.
Tóm lại
Trong tháng đầu, hai việc quan trọng nhất là xin bản tóm tắt điều trị và xác nhận rõ ai theo dõi bạn tiếp. Rà soát thuốc, vì nhiều loại kê cho tác dụng phụ không còn cần nữa. Hỏi bác sĩ về giới hạn vận động cụ thể rồi bắt đầu đi bộ ngắn. Và đừng lấp kín lịch để bù lại thời gian đã mất.
Câu hỏi thường gặp
Việc quan trọng nhất cần làm ngay là gì?
Xin bản tóm tắt điều trị và xác nhận rõ ai theo dõi bạn tiếp.
Có nên bắt đầu vận động ngay không?
Nên, ở mức nhẹ và tăng dần, sau khi hỏi bác sĩ về giới hạn cụ thể của mình.
Thuốc đang dùng cần rà soát không?
Nên. Nhiều thuốc được kê trong giai đoạn điều trị không còn cần sau đó.
Khi nào quay lại làm việc?
Muộn hơn bạn nghĩ, và tốt nhất là quay lại từ từ thay vì toàn thời gian ngay.