Khi bạn là người tự kinh doanh hoặc làm tự do

Bài toán của người tự kinh doanh khác hẳn: không có chế độ nghỉ ốm, không ai giữ việc hộ, nhưng đổi lại có quyền tự sắp lịch.

Khó khăn riêng

• Không làm thì không có thu nhập.
• Khách hàng có thể đã tìm chỗ khác.
• Không có ai thay thế trong nhiều việc.
• Chi phí cố định vẫn chạy khi không làm.
• Khó tách bạch nghỉ ngơi với công việc.

Lợi thế riêng

• Bạn kiểm soát lịch làm việc.
• Quyết định được nhận việc gì.
• Không phải xin phép ai để đi khám.
• Điều chỉnh được dần mà không cần thoả thuận.

Lợi thế này thật sự lớn trong giai đoạn phục hồi, và nó thường bị chính người trong cuộc quên mất vì họ chỉ nhìn vào phần khó.

Bắt đầu lại ở quy mô nhỏ

• Nhận ít việc hơn trước.
• Chọn việc bạn làm nhanh và tốt nhất.
• Tránh dự án dài và phức tạp trong giai đoạn đầu.
• Đặt thời hạn rộng hơn bình thường.
• Tăng dần theo tháng.

Nói với khách hàng thế nào

• Chỉ nói phần ảnh hưởng tới công việc.
• Không cần kể chi tiết y tế.
• Nói rõ bạn nhận được gì và không nhận được gì.
• Đưa mốc thời gian thực tế, có dư.
• Giới thiệu người khác nếu bạn chưa nhận được.

Dòng cuối giữ được quan hệ tốt hơn hẳn việc nhận rồi không làm nổi, và khách hàng thường nhớ điều đó.

Đặt thời hạn có dư

• Ngày xấu sẽ xuất hiện và không báo trước.
• Cộng thêm thời gian dự phòng vào mọi cam kết.
• Giao sớm tốt hơn xin gia hạn.
• Thà nhận ít mà giữ chữ tín.

Giao bớt việc

• Liệt kê việc nào chỉ bạn làm được.
• Phần còn lại tìm cách giao đi.
• Thuê theo việc thay vì thuê dài hạn.
• Đầu tư thời gian hướng dẫn một lần.
• Chấp nhận kết quả không hoàn hảo như bạn tự làm.

Dòng cuối là rào cản lớn nhất với phần lớn người tự kinh doanh, và nó đáng được vượt qua trong giai đoạn này.

Xây lại danh sách khách hàng

• Liên hệ lại với khách cũ trước khi tìm khách mới.
• Một tin nhắn ngắn là đủ để mở lại.
• Bắt đầu từ những người dễ làm việc nhất.
• Đừng nhận lại những khách từng gây mệt mỏi.
• Chất lượng quan hệ quan trọng hơn số lượng lúc này.

Dòng thứ tư là quyền bạn có mà lúc bình thường ít khi dùng tới. Giai đoạn phục hồi là cơ hội hiếm để lọc lại danh sách khách hàng, vì bạn buộc phải chọn và không ai thắc mắc về việc bạn nhận ít hơn.

Chi phí cố định

• Rà lại mọi khoản chi hằng tháng.
• Tạm dừng những gì chưa cần.
• Thương lượng lại nếu có thể.
• Xem mặt bằng có thể thu nhỏ không.
• Tính ngưỡng hoà vốn hằng tháng.

Bảo hiểm và dự phòng cho người làm tự do

• Không có chế độ nghỉ ốm nên phải tự lo.
• Xem lại các hợp đồng bảo hiểm hiện có.
• Hỏi rõ điều kiện nếu muốn mua thêm sau bệnh.
• Khoản dự phòng ba tới sáu tháng chi phí là mục tiêu thường được nhắc.
• Dựng lại dần, không cần gấp.

Giai đoạn vừa qua cho thấy rõ khoảng trống này, và đó là lúc tốt nhất để xử lý nó trong khi bài học còn mới. Nhưng cũng đừng tạo thêm áp lực tài chính ngay lập tức; mục tiêu là dựng lại dần trong một hai năm chứ không phải trong vài tháng.

Nếu cân nhắc tạm dừng

• Tính cả chi phí mở lại.
• Giữ liên lạc với khách hàng cũ.
• Giữ những gì khó dựng lại.
• Đặt mốc thời gian xem lại.
• Bàn với người trong nhà.

Định giá lại công việc của mình

• Làm ít giờ hơn thì mỗi giờ phải đáng hơn.
• Xem lại mức giá đã giữ nguyên bao lâu.
• Bỏ những việc tốn sức mà thu về ít.
• Tập trung vào phần bạn làm tốt hơn người khác.
• Khách hàng tốt thường chấp nhận mức hợp lý.

Giai đoạn buộc phải làm ít hơn là lúc tự nhiên để xem lại điều này, và nhiều người phát hiện họ đã giữ nguyên mức giá qua nhiều năm mà không điều chỉnh. Bỏ bớt phần việc tốn sức thu về ít đôi khi giữ nguyên được thu nhập trong khi số giờ làm giảm đáng kể.

Tách công việc khỏi nghỉ ngơi

• Đặt giờ làm việc cố định.
• Có một chỗ riêng để làm việc nếu được.
• Tắt thông báo công việc ngoài giờ.
• Nói rõ giờ liên hệ với khách hàng.
• Không làm việc trên giường.

Với người làm tự do tại nhà trong giai đoạn phục hồi, ranh giới này là thứ giữ cho cả hai phần đều hoạt động được.

Chuẩn bị cho lần sau

• Viết ra quy trình những việc chỉ mình bạn biết làm.
• Có một người biết đủ để trông hộ khi cần.
• Dựng dần khoản dự phòng.
• Xem lại các hợp đồng bảo hiểm cá nhân.
• Không ai muốn nghĩ tới nhưng chuẩn bị thì nhẹ hơn.

Người tự kinh doanh thường là điểm yếu duy nhất trong chính hệ thống của mình, và giai đoạn này cho thấy điều đó rõ hơn bất cứ lúc nào. Viết ra quy trình không phải là chuẩn bị cho điều xấu, nó cũng là thứ cho phép bạn nghỉ phép bình thường sau này.

Tóm lại

Người tự kinh doanh không có chế độ nghỉ ốm nhưng có quyền tự sắp lịch, và đó là lợi thế lớn trong giai đoạn phục hồi. Bắt đầu lại ở quy mô nhỏ với thời hạn có dư giữ được chữ tín. Giới thiệu người khác khi chưa nhận được giữ quan hệ tốt hơn nhận rồi không làm nổi. Và chấp nhận kết quả không hoàn hảo khi giao việc là rào cản đáng vượt qua.

Câu hỏi thường gặp